Dagboek van een tuin #1: De herfstbeurt (deel 1)

Ik ben een tuin en tuinen gebruiken geen klok of kalender. Seconden, minuten, uren, dagen, weken of maanden, dat zegt mij daarom allemaal niets. Wij tuinen hebben de periode dat het licht is, die jullie mensen "de dag" noemen en de donkere periode,  jullie "nacht" dus. En wij hebben de seizoenen. En dat is alles. Dus mijn "dagboek van een tuin" gaat over de seizoenen. En het is nu herfst. Dus het is tijd voor de herfstbeurt. En wat doet een tuineigenaar normaal gesproken tijdens deze herfstbeurt? Als eerste natuurlijk alle bladeren verwijderen, alle dode plantenresten en uitgebloeide bloemen weghalen, wellicht hier en daar wat snoeien en misschien nog de kale moestuin even lekker omspitten. Dingen die mijn eigenaresse Jane dus juist niet doet in de herfst. Wat doet zij dan wel? Dat kun je lezen in mijn "dagboek van een tuin".


Weg met die beelden!

De herfst begint voor mij altijd met het weghalen van die stomme beelden. Jane en ik hebben een afspraak gemaakt (zie het artikel over tuinbeelden hier op mijn blog) en zodra de herfst begint, houdt Jane zich aan die afspraak. De beelden gaan eruit. Eerst gaat Jane alle beelden voorzichtig optillen en kijken of er geen salamanders of andere diertjes onder zitten. Die beestjes worden natuurlijk met liefde verplaatst naar een plek waar ze veilig zijn. Ook het beeld zelf wordt van top tot teen gecontroleerd op levend spul. Daarna krijgen de beelden een uitgebreide schrob en boen beurt onder de kraan met heet water en een borstel. Vervolgens worden ze drooggewreven met keukenpapier. En tenslotte worden ze naar boven gesjouwd naar de zolder waar ze de winter en lente zullen doorbrengen in dozen. Een heel karwei als je 24 beelden in je tuin hebt neergezet. Jane is er dan ook heel lang mee bezig. Maar ja, die beelden blijven zo wel mooi en gaan langer mee. En trouwens, afspraak is afspraak. Ik heb gegeven en moet drie maanden lang die belachelijke beelden in mij toestaan, nu is het haar beurt om te geven. En terwijl Jane druk aan het werk was, genoot ik ondertussen van de herfst. Er is zoveel moois om je heen te zien als het herfst is. Als eerste heb je de herfstbloeiers. Anemonen, asters (zie het artikel over herfstasters hier op mijn blog), sedum en zelfs nog een rood roosje stonden bij mij in volle bloei. Daarnaast geniet ik in de herfst natuurlijk van mijn tuinvrouwtje Jane. Zij durft nu weer elke dag bij mij te komen omdat de spinnen allemaal zijn verdwenen. Daar is Jane zo blij over (zie het artikel over spinnen hier op mijn blog). De meeste insecten zijn er niet meer. Ze zijn doodgegaan of  al ondergedoken in donkere hoekjes om daar de winter door te brengen. En dan heb je in de herfst ook nog die mist. Ik ben zo mooi als die mist over mij heen hangt. Het lijkt dan wel alsof ik veel groter ben met hier en daar een tak die tussen de mist door zichtbaar is. Geluiden worden gedempt door de mist en ik kan mijn collega-tuinen niet eens meer zien. Het is net of ik alleen op de wereld ben. Wat een zalig gevoel. Ja, de herfst is prachtig.


De 1 jarigen de deur uit:

En dan is het tijd om de 1 jarigen te verwijderen. Eigenlijk vind ik het elk jaar wel weer een beetje jammer als Jane die uitgebloeide, verlepte, half verrotte en afgestorven planten gaat verwijderen. Ze zijn misschien niet zo mooi meer en ze zullen het jaar daarop natuurlijk niet weer opnieuw gaan groeien en bloeien, maar ze hebben toch al die tijd bij mij doorgebracht en nu worden ze zo maar bij me weggehaald. De 1 jarigen die bij ons gezaaid worden, bestaan voornamelijk uit kruiden en groenten en die worden allemaal in potten gekweekt. Dus ik krijg geen kale plekken in mijn aarde als Jane ze weghaalt, maar toch vind ik het jammer. Maar er is een tijd van komen en van gaan. En de tijd van gaan is voor de 1 jarigen dan tenslotte toch gekomen. Dit jaar heeft Jane 25 potten moeten leeggooien,  schoonmaken en naar de zolder moeten dragen. Wat een werk was dat. Dat krijg je nou als je zo fanatiek bent en steeds meer wilt. Altijd kan Jane weer andere groenten of kruiden vinden die ook nog bij mij in een pot gezaaid moeten worden. Maar gelukkig had ik er geen last van. Terwijl Jane hard aan het werk was, kon ik lekker uitrusten. Jane stond af en toe te mopperen als er weer een regenbui op ons neer kletterde. Ze stoof dan weer naar binnen om te wachten tot de bui over was. Maar ik kon wel genieten van die heerlijke regen die er regelmatig viel, dat hoort ook bij de herfst, lekker veel regen. Mijn plantjes vinden dat heerlijk. Ze hadden samen weer veel bessen, noten en zaden geproduceerd en ik zag veel dieren daar gebruik van maken. Volop vogeltjes in de tuin die mijn bessen kwamen opeten, Jane die steeds hazelnoten aan het rapen was en muisjes die snoepten van alle zaden van de uitgebloeide bloemen die Jane fijn had laten staan en niet had weggeknipt. In deze tijd van het jaar gaan veel dieren voedsel verzamelen om die te verstoppen zodat ze in de winter een voorraadje hebben. Jane heeft dan ook een aantal hazelnoten lagen liggen. Heel lief van haar.


De vijver krijgt een onderhoudsbeurt:

Tja, die vijver. Zoals jullie hebben kunnen lezen (zie het artikel over kikkers hier op mijn blog), gaat Jane in de herfst altijd de vijver een onderhoudsbeurt geven. Eerst worden alle drijfplanten eruit gehaald. Deze zijn ook 1 jarig en als Jane ze er in laat, dan gaan ze liggen rotten en wordt de vijver een stinkende poel. Daarna haalt Jane ook de potten met zuurstofplanten uit de vijver, de winterharde planten gaan wel weer terug in de vijver, maar worden wel eerst flink gesnoeid. De hele vijver, hij is gelukkig maar klein, wordt daarna vele keren met een schepnet behandeld zodat al het drijvend spul en al het slib op de bodem worden verwijderd. Ook worden kikkers en andere vijverbewoners eruit gehaald. Dit omdat de vijver altijd een bak met ijs wordt in de winter. Vissen worden in een aquarium gestopt en de moerasplanten worden wat bijgeknipt zodat er geen afstervende onderdelen in het water kunnen gaan liggen rotten. Jane is er de hele dag mee bezig. Maar dan is de vijver ook totaal veranderd. Niet zo leuk om die prachtige groene poel te zien veranderen in een kale plas water. Maar het is noodzakelijk. Als je maar een kleine vijver hebt en er geen pomp in hebt staan, kun je de natuur helaas niet zijn gang laten gaan. Jane weet uit ervaring dat als ze niets aan die vijver doet, dat je dan een stinkende prutzooi krijgt waarin geen leven meer mogelijk is. En daarnaast natuurlijk een paar diepvriesvissen en een aantal kikkertjes die met de pootjes omhoog terug worden gevonden in de lente. Amfibieën gaan in de herfst wegkruipen om te gaan slapen en dat mogen ze bij mij overal doen, behalve in de vijver! Hoewel Jane het altijd jammer vindt om die vijver zo toe te moeten takelen, is zij toch blij in deze tijd van het jaar, want het gras stopt ook met groeien. Dus Jane kijkt Tarzan nog even lief aan in de hoop dat hij het gras nog een laatste keer wil maaien en daarna ziet mijn zus de voortuin er maandenlang uitstekend uit zodat er niemand meer over zal zeuren. En dat is heel fijn. Jane loopt dan ook rond met een gezicht alsof ze een prachtige regenboog heeft gezien en dat is niet vreemd, want in deze tijd van het jaar zijn die dingen volop te bewonderen. Ja, ook dat is de herfst.

Vijver voor de onderhoudsbeurt

Vijver na de onderhoudsbeurt

Hier stop ik dan even met mijn dagboek. Er is nog veel meer te vertellen, want Jane is nog lang niet klaar met haar herfstbeurt. Maar als ik dat allemaal in dit artikel beschrijf, dan wordt het wel een erg lang verhaal en zijn jullie al in slaap gevallen voordat jullie het uit hebben gelezen en dat wil ik jullie niet aandoen. Dus volgende week "het dagboek van een tuin: de herfstbeurt" deel twee.

Dat was het weer voor deze week. De volgende keer krijgen jullie dus deel twee van de herfstbeurt en wat daarin allemaal staat, dat lezen jullie dus............de volgende keer. (Wat kan ik toch intelligente teksten schrijven).

(Elke zaterdag om 17.00 uur komt er een artikel online.)


Trouwens, weten jullie nog iemand die gratis en voor niets Jane's 24 beelden wil boenen, haar 25 potten met 1 jarigen wil legen en een dichtbegroeide vijver wil schoonmaken, schrijf dan even een berichtje. Want dan mag die dat allemaal volgende jaar hier komen doen. Dan kan Jane zelf eens een keer genieten van die mysterieuze mist, die heerlijke regen, die mooie regenbogen, die schitterende herfstbloeiers en die prachtige noten, zaden en bessen en van mijn bewoners die dat alles op komen eten. Daar heeft ze nu met al dat werk natuurlijk geen tijd voor. Die arme Jane.


Update mais:
Die maisplanten, die ik beschreven heb in het artikel van verleden week (zie het artikel over mais hier op mijn blog), die had Jane gezaaid in een klein lapje moestuin. Maar die "moestuin" is er niet meer !!!!!!!!!! Die moestuin is opeens een vlindertuin geworden. Die verlepte maisplanten en de rest wat er nog in dat stukje grond stond, is er allemaal uit gehaald. En daarna zijn alle vlinderplanten (zie het artikel over vlinders hier op mijn blog) uit hun manden getrokken, behalve de kleinblijvende vlinderstruik (zie het artikel over de vlinderstruik hier op mijn blog), en daarna zijn ze in de moestuin geplaatst. De vlindertuin is dus nu geen vlinderplanten mandentuin meer, maar een gewone vlindertuin geworden. En wat een pech, de groentetuin is weg. Waar wil Jane nu haar groenten gaan kweken? Ik wist dat er dingen gingen veranderen bij mij en dit is dus de eerste stap. Wat voor een ellende staat mij nog meer te wachten? Met angst en beven wacht ik af.

Vlindertuin voor de verandering

Vlindertuin (is nu leeg) na de verandering

Groentetuin (is nu vlindertuin) na de verandering

Groentetuin voor de verandering

Dier #3: De vlinder (Lepidoptera)

Hierbij het tweede artikel van deze week. Het 2e artikel? Ja, inderdaad. Jullie zijn natuurlijk gewend om maar met 1 artikel per week verwend te worden. Elke zaterdag. Maar ja, deze keer moest ik wel twee artikelen plaatsen. Ik ben namelijk genomineerd. En daarom moest ik ook andere bloggers nomineren. Dus gisteren heb ik daarover een artikel geplaatst. (Zie het artikel: Een artikeltje er even tussendoor.) Dus als je dit leest, kijk dan even naar dit artikel, want misschien ben jij wel degene die ik genoemd heb. En krijg je straks van iemand anders, die het wel gelezen heeft, te horen: "Weet je het al? Je bent genomineerd door die rare tuin, je weet wel dat paradijsje van Jane." En ik wil liever dat je het van mij hoort, anders ga je nog denken dat ik een roddelaar ben. Stiekem achter je rug over je praten, dat kan natuurlijk niet. Al is het wel positief hoor. Want alle bloggers heb ik genomineerd omdat ik hun blogs erg leuk vindt. Maar goed, nu over naar mijn oorspronkelijke artikel en dat gaat over................de vlinder.

In een natuurlijke tuin, zoals ik ben, horen natuurlijk vlinders thuis. En ik weet zeker dat alle mensen die dit lezen van vlinders houden. Iedereen houdt toch van vlinders? Zelfs de eigenaren van de tuinen om mij heen,  en jullie weten ondertussen wel hoe die met hun tuinen en met de bewoners in die tuinen omgaan, houden allemaal van vlinders. Echt waar! Echt waar? Nou ja..........soms ga je toch twijfelen of ze vlinders wel zo leuk vinden. Want als ze echt van vlinders zouden houden, waarom maken ze dan de baby's van die vlinders dood? Waarom maken mensen de baby's van vlinders dood als ze allemaal zo van vlinders houden? Daar loop ik nu al tijdenlang over na te denken. Ja, ik weet wel dat rupsen je planten opeten, maar zonder rupsen geen vlinders. En rupsen worden ook nog eens gegeten door vogels. Meesjes zijn er verzot op en voeren ze ook aan hun jongen. Dus als je vogels in je tuin wilt, moet je ook die rupsen laten zitten. Gelukkig heb ik een eigenaresse die niet alleen van vlinders, maar ook van de baby's van vlinders houdt. Jane doet er van alles aan om de vlinders het bij mij naar de zin te maken, maar ook hun baby's, de rupsen, worden hier flink verwend. En dat alles is hier verleden jaar in het voorjaar begonnen.

Jane is eerst uren aan het lezen geweest in boeken en op het internet. Toen ze heel veel informatie tot zich had genomen, is ze aan de slag gegaan om mij aantrekkelijk te maken voor vlinders. Vlinders houden van beschutting en van afwisseling, maar daar hoefde Jane niets voor aan mij te veranderen, want dat is er bij mij genoeg. Verder houden vlinders van warmte. Omdat ik op het zuiden lig, ben ik uitermate geschikt voor vlinders. Ik ben erg warm. Op mijn warmste plekje, daar waar bijna de hele dag de zon schijnt, heeft Jane een vlindertuin aangelegd. Ze heeft daar het terras vol gezet met manden met planten erin die erom bekend staan dat ze vlinders aantrekken omdat het allemaal nectar bevattende planten zijn. Behalve beschutting, afwisseling en warmte hebben vlinders namelijk  nectar nodig en dat halen ze dus uit planten.

De vlindertuin.

Jane heeft tien planten geplant in de vlindertuin. Er staan vijf manden met in elke mand twee planten. Een sedum en een beemdkroon. Een herfstaster en een lavendel. Een zonnehoed en een vrouwenmantel. Een perzische kruisjesplant en een vaste muurbloem. Een ooievaarsbek en (heel belangrijk) een vlinderstruik. Die laatste wordt normaal gesproken heel groot en past dus niet in een kleine tuin zoals ik ben en al helemaal niet in een mand. Maar Jane heeft een klein blijvende vlinderstruik gevonden. De planten zijn allemaal op kleur uitgezocht. Verder bloeien ze van maart tot oktober. Dus een lange tijd nectar aanwezig voor de vlinders. Het ziet er allemaal prachtig uit.

Zo, dacht Jane, laat de vlinders nu maar komen. En ja hoor, ze kwamen in grote aantallen en Jane was urenlang de vlinders aan het bestuderen. Wat genoot zij van die prachtige beestjes. Als het regende, was Jane urenlang op het internet bezig om nog meer over vlinders te leren en natuurlijk om haar foto's te vergelijken met allerlei plaatjes om te zien welke vlinders er allemaal bij ons kwamen.

Dagpauwoog

Koolwitje

 

Atalanta

(Onderstaande links verwijzen je naar 2 websites waar Jane heel veel aan heeft gehad.)
 vlindernet  Als je wilt weten welke vlinder of rups je hebt gezien.
vlinderstichting  Als je meer over vlinders wilt leren.

Wolken met vlinders vlogen bij ons rond. En ze kwamen niet alleen in de vlindertuin, want Jane had ondertussen nog meer nectar bevattende planten bij mij in de vaste planten border geplant. Verder ontdekten we dat kruiden (als je ze in bloei laat komen) ook enorme aantallen vlinders aantrekt. Vooral de marjolein en de  dropplant zaten vol met vlinders. En ze voelden zich zo enorm thuis bij ons, dat ze ook nog eitjes gingen leggen. Als eerste zaten opeens de koolrabi's vol met rupsen. Binnen een mum van tijd waren die kaalgevreten. Maar je weet het ondertussen al, bij Jane is elk dier welkom. Dus die liet het maar gebeuren. Geen koolrabi's voor Jane en haar dochter dus, want die waren allemaal opgegeten. Die rare Jane ging zelfs een mand vol met koolrabi's zaaien speciaal voor die vlinders. En ook nog een brandnetel aan iemand vragen die ze in de tuin had staan. Bij mij groeien ze namelijk niet. En die brandnetel ging Jane in een mand zetten bij de vlindertuin, want veel vlinders leggen eitjes op brandnetels. Wat was die Jane weer fanatiek bezig.

Rupsen van klein koolwitje (groen) en groot koolwitje (geel/zwart) op een blad van de koolrabi.

Rups in de fruittuin

Een boel rupsen gezellig bij elkaar.

Veel rupsen kruipend over elkaar heen.

Is dit een rups van een vlinder of wat anders? Geen idee!

Pop van een vlinder, denk ik?

De tuin zat vol met rupsen en opeens vond Jane ook overal de poppen van die vlinders. En nu zat ze urenlang haar foto's met rupsen te vergelijken op het internet. (Dochter wil ondertussen wel eens eten, maar moeder is te druk met haar vlinders en rupsen bezig om te gaan koken, je kent dat wel.) Verder bleken er ook nachtvlinders en microvlinders te bestaan. En ook deze kwamen bij ons veelvuldig voor. Jane had de tijd van haar leven met haar vlinder- en rupsen onderzoek. Maar er zijn zoveel vlinders en rupsen, dat Jane nu nog steeds niet alle namen van haar gevonden vlinders en rupsen weet. Vooral rupsen zijn moeilijk te determineren. En toen werd het herfst. En Jane ging gauw een vlinderkastje ophangen zodat de vlinders bij mij ook de winter konden doorbrengen. Tenminste, degene die hier blijven en niet wegtrekken naar warme landen dan natuurlijk.

Zomervlinder (een nachtvlinder).

Microvlindertje

Microvlindertje

Gamma-uiltje (nachtvlinder die overdag vliegt).

En nu is het weer zomer, maar wat is er met de vlinders gebeurd? Dezelfde planten van verleden jaar staan nog steeds in de tuin. Het is nog steeds warm bij mij. Maar er zijn dit jaar niet erg veel vlinders. Natuurlijk de dropplant heeft de winter niet overleefd en de koolrabi's die Jane dit jaar speciaal voor de rupsen had gezaaid zijn voordat de vlinders eitjes konden leggen al door de slakken opgegeten. Verder is de brandnetel soep geworden. En het grootste deel van de planten in de vlindertuin is dit jaar vroeg gaan bloeien en is daarom al weer vroeg uitgebloeid. Maar er zouden toch afgelopen maand vele vlinders bij mij langs moeten zijn gekomen. Er komen natuurlijk wel vlinders langs, maar lang niet zoveel als verleden jaar. Wat is er toch aan de hand? Ik maar piekeren en piekeren.

Maar opeens heb ik gezien waar alle vlinders zijn gebleven. Want toen de tuindeur open stond, heb ik een blik naar de voorkant kunnen werpen en wat zag ik daar in mijn grote zus, de voortuin? Een enorme vlinderstruik met vele prachtige witte bloemen. En deze bloemen zitten vol met vlinders. Mijn zus heeft de vlinders van me afgepikt! En nu heb ik Jane ook nog horen praten over een wilde bloementuin, die wil ze maken in de voortuin, in mijn grote zus dus. Dan zullen er ongetwijfeld nog meer vlinders bij haar komen. Waarom heb ik dat niet? Boehoehoehoe, ik ben heel ongelukkig. Jane houdt niet meer van mij. Nu heeft Jane mij beloofd dat ze de volgende zomer een vlindervoerschaal bij mij gaat ophangen. Tja, heeft dat wel zin? Als mijn zus helemaal vol staat met planten waar vlinders op af komen, hebben ze dan nog wel interesse voor een vlindervoerschaal bij mij? We zullen het gaan zien, ik ben erg benieuwd. Misschien kan ik nog een paar vlinders van mijn zus terug pikken. Zij hoeft ze niet allemaal te hebben hoor. Ik mag er toch ook wel een paar? Nou ja, ik heb padden en die heeft zij niet. Lekker puh!

Dat was het artikel van deze week. De volgende week ga ik het weer hebben over een plant. Dit keer over de guldenroede, een prachtige plant waar heel veel..................maar dat, vertel ik je de volgende keer.

(Elke zaterdag om 17.00 uur komt er een artikel online.)

Groetjes van het paradijsje van Jane.


Trouwens, mocht er iemand zijn die ook de rupsen gewoon in zijn tuin laat zitten en er ook van geniet, stuur dan alsjeblieft een berichtje, want Jane is er van overtuigd dat ze de enige zot is die verzot is op rupsen. Ze zal het vast fijn vinden te weten dat er nog meer mensen rondlopen die de baby's van vlinders laten leven. Alvast bedankt voor je berichtje.


Update test welke tuin past bij jou:
Ik moet van Jane mijn excuses bij jullie aanbieden, want ik heb verleden week een leugentje verteld. Ik ben eigenlijk helemaal niet afgestudeerd in de menskunde. Ik was een beetje aan het opscheppen. Ik ben namelijk nog aan het studeren. En geloof me, mensen zijn rare wezens, daar valt veel over te leren, dus ik ben nog lang niet klaar met mijn studie. Maar door testen af te nemen bij mensen, leer ik heel veel over hun gedrag, dus wie weet komt er nog wel een keer een test van mij online.